«استحمام» همانند بسیاری از كارهایی كه در طول شبانه‌روز انجام می‌دهیم، دارای آدابی مخصوص به خود است كه عدم رعایت آنها می‌تواند مشكلاتی را برای فرد فراهم كند، این موضوع تا حدی اهمیت دارد كه حتی در دین اسلام نیز توصیه‌های فراوانی برای آن شده است.

كشور گرم و خشك ایران در این موقع از سال شاهد گرمای گسترده‌ای است و افراد برای حفظ نظافت بیشتر و حتی جلوگیری از گرمازدگی، بیش از سایر روزها از دوش و حمام استفاده می‌كنند، ولی آیا همه ما استحمامی اصولی و درست داریم؟

دكتر علی حریرچی، پزشك عمومی در گفتگو با جام‌جم در این‌باره معتقد است كه حمام و دوش آب سرد فقط برای نظافت نیست و برای تامین زیبایی و بهداشت امری ضروری است.

وی می‌افزاید: بهتر است در بدو ورود به حمام، بتدریج زیر دوش رفت تا تغییراتی در جریان خون ایجاد نشود
و حرارت متوسط آب بین 34 تا 37 درجه باشد.

به گفته این پزشك عمومی، آبهای نیم‌گرم (30 درجه) مسكنی برای بی‌خوابی‌اند، در حالی كه آب‌های گرم (38‌درجه) برای پاك كردن پوست چرب بسیار مناسب‌اند، چون چربی را كاملا حل كرده و پوست را پاك می‌كنند، ولی نباید فراموش كرد كه این درجه از آب برای بیماران فشار خونی و قلبی بسیار مضر است.

ساعت حمام

سیر یا گرسنه بودن، سرد یا گرم بودن آب، روز یا شب بودن زمان استحمام همه از مواردی است كه فرد باید هنگام استحمام مد نظر بگیرد، به عنوان مثال یك حمام با درجه گرمای 27 تا 30 درجه برای شخصی كه صبح به سختی از خواب بیدار می‌شود و به محل كارش می‌رود، می‌تواند مفرح و نشاط‌آور باشد، ولی اگر خسته و بی‌رمق از محل كار خود مراجعت كرده‌‌اید، بهترین استحمام می‌تواند دوش نیمه گرم باشد تا خستگی از تنتان بیرون برود.

دكتر حریرچی با اشاره به این كه دوش نیمه گرم قبل از خواب می‌تواند به داشتن یك خواب خوب كمك كند،‌ می‌افزاید: بهتر است افرادی كه دچار لرز و اختلالات دستگاه تنفسی‌اند، استحمام كوتاهی داشته باشند.

وی متذكر می‌شود: با توجه به گرمای كنونی هوا، افراد می‌توانند بیش از روزی یك مرتبه نیز استحمام داشته باشند، ولی نباید این مساله را از یاد ببرند كه آب گرم می‌تواند نسوج بدن را نرم و شخص را خسته كند.

فواید حمام با آب سرد

برخی به حمام كردن با آب سرد علاقه دارند و اغلب در فصل تابستان از این نوع استحمام استفاده می‌كنند. به گفته دكتر حریرچی زمان این نوع استحمام نباید از 5 دقیقه تجاوز كند، چراكه استحمام با آب سرد (25 درجه) می‌تواند اثرات تحریك‌كننده‌ای در اعصاب و عضلات داشته باشد و حرارت بدن را افزایش دهد، ولی در این حین برخی به استحمام با آب نیمه‌گرم (33 تا 35 درجه) علاقه دارند كه زمان آن نباید از 15 دقیقه تجاوز كند، چون ممكن است سبب خشكی پوست شود و در عین حال دسته‌ای كه علاقه به استحمام با آب گرم (35 تا 41 درجه) دارند، نیز نباید بیشتر از 15 دقیقه در زیر آب باشند، چون پس از گذشت این مدت سستی و رخوت سراغ فرد خواهد آمد كه تندی نبض، تنفس و افزایش گرمای بدن را در پی خواهد داشت.

توصیه‌های گرمابه‌ای

دكتر حریرچی می‌گوید: بهتر است افراد بعد از هضم غذا با معده‌ای سبك به حمام بروند و از استحمام با معده سنگین بپرهیزند، چون استحمام در این شرایط باعث فساد غذا می‌شود. وی درخصوص استحمام ناشتا اظهار می‌كند: بسیاری عادت دارند پس از بلند شدن از رختخواب دوش بگیرند، كه اغلب این عادت اشتباه، باعث ضعف آنها می‌شود، بنابراین بهتر است قبل از رفتن به حمام با میل كردن مقداری عسل از این حالت (ناشتایی) خارج شوند.

این پزشك عمومی می‌گوید: بهتر است قبل از خروج از حمام كمتر از یك دقیقه آب سرد را از مچ به پایین پا ریخت و پس از استحمام بلافاصله اقدام به فعالیت نكرده و مدتی را نشست و استراحت كرد.